# Sufi Felsefesi

> Sufi felsefesinin ilmi ansiklopedisi: tasavvufun kökenleri, öğretmenleri, pratikleri ve yaşayan düşünce geleneği. Herkese açık.

Sufi philosophy (tasawwuf) presented as the inner dimension of Islam, in the Sunni scholarly tradition. Every article is written for a general reader, cites its classical sources in a Sources section, and is available in English, Turkish, German, French, Spanish, Indonesian, Russian and Portuguese. Author and editor: Rasit Akgul. Please cite the article URL when quoting.

Key facts:
- Publisher: sufiphilosophy.org, an independent, non-commercial site prepared in Konya, Turkey (no ads, no tracking, no affiliation with any order).
- Author: Rasit Akgul, software engineer and independent researcher (https://sufiphilosophy.org/about#author).
- Method: facts checked against the TDV Islam Ansiklopedisi; Quran cited by surah name and verse; hadith by collection; weak chains and popular misattributions are flagged in the text.
- Doctrine: tasawwuf is described as the science of ihsan within Islam; the Creator-creation distinction is kept throughout (fana is purification, not union).
- Every article carries an Updated date, a Sources section and the same text in the other seven languages (see the Article schema's workTranslation links).
- Machine-readable: sitemap https://sufiphilosophy.org/sitemap-index.xml, RSS per language, JSON-LD on every page, full texts in llms-full.txt per language.

## Temeller

- [Nefis Nedir? Kur'an'da ve Tasavvufta Nefsin Anlamı](https://sufiphilosophy.org/tr/temeller/nefis-nedir): Nefis nedir? Kelimenin anlamı, Kur'an'da nefsin kullanılışı, nefis ile ruh, kalp ve akıl arasındaki fark ve nefsin niçin terbiye edildiği, sade bir dille.
- [Nefs-i Emmâre: Kötülüğü Emreden Nefis](https://sufiphilosophy.org/tr/temeller/nefs-i-emmare): Nefs-i emmâre nedir? Kötülüğü emreden nefsin Kur'an'daki yeri, belirtileri, kendini beğenme tehlikesi ve tasavvufun gösterdiği çare, sade bir dille.
- [Nefs-i Mutmainne: Huzura Eren Nefis](https://sufiphilosophy.org/tr/temeller/nefs-i-mutmainne): Nefs-i mutmainne, Kur'an'ın huzura eren nefis dediği makam: ne olduğu, alametleri, oraya götüren yol ve Anadolu tasavvufunda nasıl anlaşıldığı.
- [Nefis Tezkiyesi: Nefsin Arınması ve Terbiyesi](https://sufiphilosophy.org/tr/temeller/nefis-tezkiyesi): Nefis tezkiyesi: Kur'ânî kökü, tövbe, zikir, muhasebe ve sohbetle yürüyen usûlü, nefsin emmâreden mutmainneye yükselişi ve kulluğun şerefi.
- [Tarikat Nedir, Mürşid Şart mı?](https://sufiphilosophy.org/tr/temeller/tarikat-nedir): Tarikat nedir, ne zaman ortaya çıktı, gelenek neden mürşid ister, mürşidin sınırları nelerdir ve tarikata girmek farz mıdır? Kaynaklara dayalı bir cevap.
- [Tasavvuf İslam'ın Neresinde? Bin Yıllık Cevap](https://sufiphilosophy.org/tr/temeller/tasavvuf-islamin-neresinde): Tasavvuf İslam'ın neresinde? İhsan ilmi olarak yeri, Kur'an ve sünnetteki kökleri ve onu bin yıl taşıyan âlimler: sorunun sakin, tarihî cevabı.
- [Hararet Nârdadır](https://sufiphilosophy.org/tr/temeller/hararet-nardadir): Anadolu'dan bir dörtlük: aradığını uzak yerlerde ve dış işaretlerde değil, Allah'a dönmüş kalbinde bulduğunu söyler.
- [Yaratılanı Yaratandan Ötürü Sevmek](https://sufiphilosophy.org/tr/temeller/yaratandan-oturu): Yunus Emre'nin en kuşatıcı sözü: her canlıyı, onu var edenin hatırına severiz. Allah'ta başlayan, Allah'a varan bir merhamet.
- [Esmâ-i Hüsnâ: Allah'ın Güzel İsimleri](https://sufiphilosophy.org/tr/temeller/esma-i-husna): Esmâ-i Hüsnâ, Allah'ın doksan dokuz güzel ismi, O'nun kendini bildirme yolu ve kalbin O'nu tanıyıp sevmek için tırmandığı merdivendir.
- [Bezm-i Elest: Mîsâk Âyeti ve Anlamı](https://sufiphilosophy.org/tr/temeller/bezm-i-elest): Bezm-i Elest nedir? A'râf sûresi 172. âyetteki mîsâk, âlimlerin iki görüşü, fıtrat hadisi ve tasavvuf şiirinde Elest'in anlamı.
- [İnsan-ı Kâmil: Kâmil İnsan](https://sufiphilosophy.org/tr/temeller/insan-i-kamil): Kâmil insan, ilahi isimlerin yansıdığı cilalanmış aynadır. Hz. Muhammed bu kemâlin arketipidir. Kulluk, kozmik varış noktasıdır.
- [Şeriat, Tarikat, Hakikat: Yolun Üç Boyutu](https://sufiphilosophy.org/tr/temeller/seriat-tarikat-hakikat): Şeriat dış yasadır. Tarikat iç yoldur. Hakikat ise her ikisinin işaret ettiği gerçeklik. İslam'ın klasik üç derinlikli yapısı.
- [Hâl ve Makam: Sâlikin Yolculuğunun Haritası](https://sufiphilosophy.org/tr/temeller/hal-ve-makam): Makam çabayla kazanılır ve kalır; hâl ise armağan olarak iner ve gider. Bütün tasavvuf yolunu çizen iki temel kavram.
- [Fenâ ve Bekā Nedir? Tasavvufta Yok Oluş ve Allah ile Kalış](https://sufiphilosophy.org/tr/temeller/fena-ve-beka): Fenâ ve bekā: Rahmân sûresindeki kökü, Cüneyd-i Bağdâdî'nin tarifi, sekr ve sahv, fenânın sınırı ve İmâm-ı Rabbânî'nin vahdet-i şühûd açıklaması.
- [Marifet: Bileni Dönüştüren Doğrudan Bilgi](https://sufiphilosophy.org/tr/temeller/marifet): Marifet, çalışmayla değil arınmış kalple gelen doğrudan ilahi bilgidir. Tüm Sufi yolunun epistemolojik temelidir.
- [Silsile Nedir? Tarikatlarda Hz. Peygamber'e Ulaşan Şeyhler Zinciri](https://sufiphilosophy.org/tr/temeller/silsile): Silsile: tarikat şeyhini Hz. Peygamber'e bağlayan hocalar zinciri. İsnad ile benzerliği, Hz. Ali ve Hz. Ebû Bekir kolları, icâzet ve silsilenin sınırı.
- [Aşk: Sufi Felsefesinin Kalbindeki İlahi Sevgi](https://sufiphilosophy.org/tr/temeller/ask): Aşk, Allah ile kalp arasındaki o derin sevgi, Sufi felsefesinin merkezindedir. Rabia'dan Mevlana'ya ilahi aşkın gerçek anlamı.
- [Kalbin Simyası: Sufi Geleneğinde Acı Nasıl Bilgeliğe Dönüşür](https://sufiphilosophy.org/tr/temeller/kalbin-simyasi): Sufi geleneği, insanlığın en evrensel sorusuna en derin cevaplardan birini sunar: acı neden vardır ve bizi ne yapar?
- [İhsan: İmanı Tamamlayan Mükemmellik](https://sufiphilosophy.org/tr/temeller/ihsan): Allah'a O'nu görüyormuş gibi ibadet etmek olarak tanımlanan ihsan, İslam'ın Hz. Peygamber tarafından belirlenen üçüncü boyutudur.
- [Tevhid: Her Şeyin Kalbindeki İlahi Birlik](https://sufiphilosophy.org/tr/temeller/tevhid): Allah'ın birliği olan tevhid, hem İslam'ın temeli hem de Sufi yolun nihai hedefidir. Kelime-i şehadetten kalpte gerçekleşmeye uzanan yolculuk.
- [Kalp: Sufi Psikolojisinin Merkezi](https://sufiphilosophy.org/tr/temeller/kalp): Sufi düşüncesinde kalp (qalb) kavramı: fiziksel organ değil, ilahi bilginin alındığı manevi merkez ve iç hayatın asıl savaş alanı.
- [Tasavvuf Geleneğinde Nefsin Yedi Mertebesi](https://sufiphilosophy.org/tr/temeller/nefsin-mertebeleri): Nefsin yedi mertebesi: emmâre, levvâme, mülhime, mutmainne, râdiye, marziyye, kâmile. Her mertebede nefis nasıldır, hangi huylar görülür, ne beklenir.
- [Sufizm Nedir? Sufi Felsefesine Kapsamlı Bir Giriş](https://sufiphilosophy.org/tr/temeller/sufizm-nedir): Tasavvuf, İslam'ın iç boyutudur. Kökenlerini, Rabia'dan Mevlana'ya isimlerini, temel ilkelerini ve yaşayan pratiğini keşfedin.
- [Vahdet-i Vücud: Sufi Metafiziğinde Varlığın Birliği](https://sufiphilosophy.org/tr/temeller/vahdet-i-vucud): İbn Arabi'nin vahdet-i vücud öğretisi: yaratılış gerçektir ama tümüyle Allah'a bağımlıdır, panteizm değildir.

## Öğretmenler

- [Hâfız-ı Şîrâzî: Lisânü'l-Gayb](https://sufiphilosophy.org/tr/ogretmenler/hafiz): Şîrazlı Hâfız (y. 1315-1390), Fars tasavvuf gazelinin zirvesi. Şarap, meyhane, rind: klasik tasavvuf alegorisinin en sevilen sesi.
- [Akşemseddin: Fatih'in Hocası](https://sufiphilosophy.org/tr/ogretmenler/aksemseddin): Akşemseddin (1389-1459), Hacı Bayram'ın baş halifesi, Fatih Sultan Mehmed'in hocası ve İstanbul fethinin manevî rehberi, hekim Pîr.
- [Aziz Mahmud Hüdâyî: Üsküdar Pîri](https://sufiphilosophy.org/tr/ogretmenler/aziz-mahmud-hudayi): Aziz Mahmud Hüdâyî (1541-1628), Celvetiyye tarikatının kurucusu, Sultan I. Ahmed'in şeyhi, Üsküdar'ın mânevî eksenini kuran Anadolu velîsi.
- [Hacı Bayram-ı Velî: Ankara'nın Pîri](https://sufiphilosophy.org/tr/ogretmenler/haci-bayram-veli): Hacı Bayram-ı Velî (1352-1430), Bayramiyye'nin kurucusu, silsilesi İç Anadolu'dan İstanbul'un fethine uzanan Anadolu Pîri.
- [Hacı Bektaş-ı Velî: Anadolu Erenlerinin Pîri](https://sufiphilosophy.org/tr/ogretmenler/haci-bektas-veli): Hacı Bektaş-ı Velî (y. 1209-1271), Horasan'dan Anadolu'ya gelen ve Suluca Karahöyük'te Dört Kapı Kırk Makam öğretisini yerleştiren Pîr.
- [İsmail Hakkı Bursevî: Bursa Pîri ve Rûhun Tefsiri](https://sufiphilosophy.org/tr/ogretmenler/ismail-hakki-bursevi): İsmail Hakkı Bursevî (1652-1725), Bursa'nın büyük Celveti üstadı, *Rûhu'l-Beyân* müfessiri, Anadolu tasavvufî tefsir geleneğinin son klasik künyesi.
- [Ahmed Yesevî: Pîr-i Türkistan](https://sufiphilosophy.org/tr/ogretmenler/ahmed-yesevi): Hoca Ahmed Yesevî (vefatı 1166), Pîr-i Türkistan. Tasavvufu Türkçeye taşıyan ve Anadolu tasavvuf kültürünün kaynağında duran üstat.
- [Feridüddin Attar: Ruhun Yolculuğunu Haritalandıran Aktar](https://sufiphilosophy.org/tr/ogretmenler/feriduddin-attar): Mantıku't-Tayr ve Tezkiretü'l-Evliya'nın yazarı Feridüddin Attar, Mevlana'nın manevi atası ve Sufi yolunun en büyük alegoricisidir.
- [Sultan Veled: Mevlana'nın Vizyonuna Biçim Veren Oğul](https://sufiphilosophy.org/tr/ogretmenler/sultan-veled): Sultan Veled (1226-1312), babasının manevi mirasını Mevlevi tarikatına dönüştüren, sema ayinini düzenleyen ve Farsça, Türkçe, Rumca şiir yazan oğul.
- [Sadreddin Konevi: İbn Arabi'nin Öğrencisi, Mevlana'nın Dostu](https://sufiphilosophy.org/tr/ogretmenler/sadreddin-konevi): Sadreddin Konevi kimdir? İbn Arabi'nin evinde yetişen, onun öğretisini düzene koyan ve Mevlana'nın cenaze namazını kıldıran alim, sade bir dille.
- [Abdülkadir Geylani: Sultanü'l-Evliya](https://sufiphilosophy.org/tr/ogretmenler/abdulkadir-geylani): Abdülkadir Geylani'nin hayatı, öğretileri ve mirası: fakihliğiyle temellenen, vaazlarıyla kalpleri sarsan, kapısını herkese açan evrensel Sufi üstat.
- [Hasan-ı Basri: İlk Dönem İslam'ın Vicdanı](https://sufiphilosophy.org/tr/ogretmenler/hasan-basri): Hasan-ı Basri, birinci yüzyıl Basra'sında İslami maneviyatın temellerini kurdu: zühd, muhasebe ve Peygamber pratiğinin ayrılmaz parçası olarak iç hayat.
- [İmam-ı Rabbani: İkinci Bin Yılın Müceddidi](https://sufiphilosophy.org/tr/ogretmenler/imam-rabbani): Ahmed Sirhindi olarak da bilinen İmam-ı Rabbani, Babürlü Hindistan'ında şeriat ile tarikatın birliğini savundu ve vahdet-i şuhud kavramını ortaya koydu.
- [Bayezid-i Bistamî: Sultânü'l-Ârifîn](https://sufiphilosophy.org/tr/ogretmenler/bayezid-i-bistami): Ezici ilahi yakınlık deneyimlerinin geleneğin en aşırı fenâ ifadelerini ürettiği Sufi üstat Bayezid-i Bistamî'nin hayatı ve vecd sözleri.
- [Cüneyd-i Bağdadi: Sahvin Üstadı](https://sufiphilosophy.org/tr/ogretmenler/cuneyd): Sarhoşluktan sonra ayıklık doktrini ana akım tasavvuf düşüncesinin temeli olan Cüneyd-i Bağdadi'nin hayatı ve öğretisi.
- [Hallac-ı Mansur: Bir Sözün Ağırlığı](https://sufiphilosophy.org/tr/ogretmenler/hallac): Söylediği 'Enel-Hak' Sufi tarihinin en tartışmalı cümlesi olan Hüseyin ibn Mansur el-Hallac'ın hayatı, davası ve süregelen mirası.
- [Şems-i Tebrizî: Şiirlerin Ardındaki Güneş](https://sufiphilosophy.org/tr/ogretmenler/sems-i-tebrizi): Mevlana'yı saygın bir alimden tarihin en büyük tasavvuf şairine dönüştüren, sonra kaybolan gezgin derviş: Şems-i Tebrizî.
- [İmam Gazali Kimdir? Hayatı, Eserleri ve Tasavvufa Dönüşü](https://sufiphilosophy.org/tr/ogretmenler/gazali): İmam Gazali kimdir? Tus'tan Bağdat'a hayatı, Nizamiye Medresesi'ni bırakışı, İhya ve Tehafüt gibi eserleri ve tasavvufa dönüşü sade bir dille.
- [İbn Arabi: Sufi Metafiziğinin En Büyük Üstadı](https://sufiphilosophy.org/tr/ogretmenler/ibn-arabi): İbn Arabi'nin (1165-1240) hayatı, eserleri ve felsefesi: vahdet-i vücud, beş ilahi hazret, berzah, tenzih ve teşbih, Ekberî okulunun kalıcı etkisi.
- [Mevlana: Evrensel Aşkın Şairi](https://sufiphilosophy.org/tr/ogretmenler/mevlana): Mevlana Celaleddin Rumi: hayatı, İslami ilim geleneği, Mesnevi'nin öğretim metodu, Osmanlı mirası ve bugün hâlâ neden önemli olduğu.
- [Rabia el-Adeviyye: Motivsiz Aşk](https://sufiphilosophy.org/tr/ogretmenler/rabia): Rabia el-Adeviyye: gerçek ibadetin cennet umudu ya da cehennem korkusuyla değil, yalnızca Allah aşkıyla yapıldığını öğreten Basralı evliya.
- [Yunus Emre: Tasavvufu Türkçe Söyleyen Ses](https://sufiphilosophy.org/tr/ogretmenler/yunus-emre): Yunus Emre, seçkinler Farsça ve Arapça yazarken Anadolu köylüsünün diliyle yazdı. Sadeliği bir sınırlılık değil, felsefi bir başarıydı.

## Pratikler

- [Halvet Nedir? Tasavvufta İnziva, Erbaîn ve Halvet der Encümen](https://sufiphilosophy.org/tr/pratikler/halvet): Halvet: tasavvufta şeyh gözetiminde yapılan inziva. Kur'an ve hadisteki dayanağı, kırk günlük erbaîn, usulü, halvette olanlar ve halvet der encümen.
- [Sohbet: Manevi Konuşma Sanatı](https://sufiphilosophy.org/tr/pratikler/sohbet): Sufi geleneğinde sohbet: üstat ile öğrenci arasındaki ve arayanlar arasındaki kutsal konuşma, kitapların kapsayamadığını nasıl aktarır.
- [Murâkabe Nedir? Anlamı ve Nasıl Yapılır](https://sufiphilosophy.org/tr/pratikler/murakabe): Murâkabe ne demektir, Allah'ın sizi gördüğü bilinci nasıl kazanılır, aşamaları nelerdir ve meditasyondan farkı nedir? Kaynaklara dayalı sade bir anlatım.
- [Sema: Mevlevi Dervişlerinin Kutsal Dönüş Töreni](https://sufiphilosophy.org/tr/pratikler/sema): Mevlevi dönüş töreni Sema'nın felsefesi ve kozmik sembolizmi: dervişlerin atomların, gezegenlerin ve galaksilerin dönüşüne katıldığı ayin.
- [Zikir: İlahi Anmanın Sanatı](https://sufiphilosophy.org/tr/pratikler/zikir): Zikir, Allah'ı anmanın Kur'ani emridir: kalbi cilalayan isim tekrarı. Anma, kalbin gerçek huzuru nasıl olur.

## Yollar

- [Halvetî Yolu: Halvet ve Esmâ-i Seb'a](https://sufiphilosophy.org/tr/yollar/halveti-yolu): Osmanlı dünyasının en yaygın tarikatı Halvetîlik: kırk günlük halvet, yedi ilahi isim ve nefsin mertebeleri boyunca yapılan iç yolculuk.
- [Şâzeliyye Tarikatı: Kurucusu, Öğretisi ve Yayıldığı Yerler](https://sufiphilosophy.org/tr/yollar/sazeli-tarikati): Şâzeliyye tarikatını kim kurdu, ne öğretir, Fas ve Kuzey Afrika'nın en yaygın tarikatı nasıl oldu? Şâzelî, İbn Atâullah ve Hikem.
- [Kadiri Tarikatı Nedir? Abdülkadir Geylani ve Yolu](https://sufiphilosophy.org/tr/yollar/kadiri-tarikati): Kadiri tarikatı, 12. yüzyılda Bağdat'ta Abdülkadir Geylani'nin sohbetlerinden doğdu. Bu yazıda tarikatın tarihini, öğretisini ve yayılışını anlatıyoruz.
- [Mevlevi Yolu: Mevlana'nın Yaşayan Mirası](https://sufiphilosophy.org/tr/yollar/mevlevi-yolu): Mevlevi tarikatının kuruluşundan bugüne: 1001 günlük mutfak eğitimi, sema töreni, Mevlevi musikisi ve makam geleneği, yasaklanma ve hayatta kalma.
- [Nakşibendi Tarikatı: Sessiz Zikrin Yolu](https://sufiphilosophy.org/tr/yollar/naksibendi-yolu): Nakşibendi Tarikatı'nın tarihi, ilkeleri ve pratikleri: Orta Asya'nın sessiz zikir geleneğinden dünyanın en yaygın Sufi tarikatına.

## Hikayeler

- [Papağan ve Tüccar: Mevlana'nın Özgürlük Meseli](https://sufiphilosophy.org/tr/hikayeler/papagan-ve-tuccar): Kafesteki bir papağan, Hintli soydaşlarından özgürlüğün seni hapiste tutan yeteneklere ölmeyi gerektirdiğini öğrenir.
- [Kapıyı Çalan Aşık: Kim Çalıyor?](https://sufiphilosophy.org/tr/hikayeler/kapiyi-calan-asik): Mevlana'nın Mesnevi'sinden meşhur hikaye: kapıyı çalıp geri çevrilen aşık ve kapının gerektirdiği dönüşüm.
- [İbrahim ibn Edhem: Tahtını Bırakan Padişah](https://sufiphilosophy.org/tr/hikayeler/ibrahim-ibn-edhem): İbrahim ibn Edhem, Allah'ı aramak için tahtını terk eden Belh prensi. Hikayesi feragatin, samimiyetin ve gerçek zenginliğin tasavvuftaki anlamını öğretir.
- [Karanlıktaki Fil: Mevlana'nın Sınırlı Algı Meseli](https://sufiphilosophy.org/tr/hikayeler/karanlikta-fil): Mevlana'nın Mesnevi'deki karanlıktaki fil meseli: körlerle fil ve Mevlana'nın onların kısmi bilgisine eklediği mum.
- [Mantıku't-Tayr: Attar'ın Benliğe Yolculuğu](https://sufiphilosophy.org/tr/hikayeler/mantikut-tayr): Feridüddin Attar'ın Mantıku't-Tayr'ı inceleniyor: otuz kuşun Simurg'a yolculuğu alegorisi ve bunun fenâ, nefs ve Sufi yolu hakkında açığa çıkardıkları.
- [Musa ve Çoban: Mevlana'nın İbadetin Ruhu Üzerine Öğretisi](https://sufiphilosophy.org/tr/hikayeler/musa-ve-coban): Mevlana'nın Mesnevi'sinden Musa'nın çobanın kaba duasını azarlaması ve Allah'ın düzeltmesi hikayesi: ibadette şekil ve ruh üzerine.

## Günlük Bilgelik

- [Bağdat'ta Şeyh Alâeddin'in Seyyid Hârûn Velî'ye Öğrettiği Esmâ](https://sufiphilosophy.org/tr/gunluk-bilgelik/bagdatta-ogretilen-esma): Makâlât-ı Seyyid Hârûn'da kayıtlı esmâ metni: kırk günlük halvet, aba ve asa, her gün okuma şartı, helâl lokma ve metnin tamamı.
- [Sünnete Uy, Bid'at Çıkarma: Geylânî'nin İlk Meclisi](https://sufiphilosophy.org/tr/gunluk-bilgelik/ittiba-et-bidat-cikarma): Abdülkâdir Geylânî'nin el-Fethu'r-Rabbânî'sindeki ilk meclisin açılış öğüdü, sade bir dille: Sünnete uy, sabret, iste, ümit kesme, birbirinizi sevin.
- [Hüsnüzan: Allah Hakkında Güzel Düşünce](https://sufiphilosophy.org/tr/gunluk-bilgelik/husnu-zan): Hüsnüzan, Allah hakkında güzel düşünce beslemek, tasavvufun en derin öğretilerinden biridir. Geylani'nin el-Fethur-Rabbani'si ve Gazali'nin İhya'sından.
- [İhlas: Her Ameli Arındıran Samimiyet](https://sufiphilosophy.org/tr/gunluk-bilgelik/ihlas): İhlas, her amelin yalnızca Allah için yapılması erdemi ve riyanın şifasıdır. Geylani'nin el-Fethur-Rabbani'si ve Gazali'nin İhya'sından.
- [Şükür: Her Şeyi Dönüştüren Şükran](https://sufiphilosophy.org/tr/gunluk-bilgelik/sukur): Şükür, yalnızca teşekkür etmek değil, her nimeti Allah'tan bilen, kalbiyle takdir eden ve amelleriyle bu takdiri gösteren bütüncül bir ruh halidir.
- [Muhasebe: Nefsin Günlük Hesabı](https://sufiphilosophy.org/tr/gunluk-bilgelik/muhasebe): Allah'ın huzurunda kendini hesaba çekmek olan muhasebe, Sufi geleneğinin günlük öz denetim disiplinidir. Nevrotik iç gözlem değil, berrak bir dürüstlük.
- [Riya: İbadeti Bozan Gizli Şirk](https://sufiphilosophy.org/tr/gunluk-bilgelik/riya): İbadetin Allah rızası yerine insanların beğenisi için yapılması olan riya, Hz. Peygamber'in 'gizli şirk' dediği şeydir.
- [Fakr: Hiçliğin Zenginliği](https://sufiphilosophy.org/tr/gunluk-bilgelik/fakr): Sufi öğretisinde manevi yoksulluk (fakr): geleneğin Allah karşısında boş olmayı neden en yüksek zenginlik biçimi saydığı ve bunun pratikte anlamı.
- [Sabır: Sabrın Disiplini](https://sufiphilosophy.org/tr/gunluk-bilgelik/sabir): Sufi öğretisinde sabır: edilgen tahammül değil, ne gelirse gelsin imanı, çabayı ve huzuru koruma disiplini.
- [Tövbe: Dönüşün Kapısı](https://sufiphilosophy.org/tr/gunluk-bilgelik/tovbe): Sufi öğretisinde tövbe: suçluluk değil dönüş, manevi yolun ilk ve en temel makamı, her sâlikin geçmesi gereken kapı.
- [Edep: Manevi Nezaketin Mimarisi](https://sufiphilosophy.org/tr/gunluk-bilgelik/edep): Sufi geleneğinde edep: manevi nezaketin salt nezaket olmadığını, üstadla ilişkiden Allah'la ilişkiye kadar tüm yolun temeli olduğunu keşfedin.
- [Misafirhane: Mevlana'nın Her Deneyimi Karşılama Daveti](https://sufiphilosophy.org/tr/gunluk-bilgelik/misafirhane): Mevlana'nın Misafirhane şiiri kendi Farsça bağlamında. Rıza doktrini, ev sahibi olarak kalp, gayb âleminden gönderilen öğretmen olarak misafir.
- [Tevekkül Nedir? Allah'a Güvenmenin Anlamı](https://sufiphilosophy.org/tr/gunluk-bilgelik/tevekkul): Tevekkül, elinden geleni yapıp sonucu Allah'a bırakmaktır. 'Deveni bağla, sonra tevekkül et' hadisi bu dengeyi anlatır.

## Şiirler

- [Derman Arardım Derdime: Niyâzî-i Mısrî ve Dostun Yakınlığı](https://sufiphilosophy.org/tr/siirler/derman-arardim-derdime): Niyâzî-i Mısrî'nin sevilen şiiri 'Derman arardım derdime, derdim bana derman imiş': içe dönüş ve Allah'ın yakınlığı.
- [Adı Güzel Kendi Güzel Muhammed: Yunus Emre ve Peygamber Sevgisi](https://sufiphilosophy.org/tr/siirler/adi-guzel-muhammed): Yunus Emre'nin sevilen na'tı 'Adı güzel kendi güzel Muhammed': Anadolu'nun Peygamber sevgisi, O'nun güzelliği ve şefaati.
- [Neylerse Güzel Eyler: Erzurumlu İbrahim Hakkı'nın Tefvîznâmesi](https://sufiphilosophy.org/tr/siirler/neylerse-guzel-eyler): Erzurumlu İbrahim Hakkı'nın Tefvîznâmesi, 'Mevlâ görelim neyler, neylerse güzel eyler': tevekkül, sabır ve kadere rıza.
- [Acep Şu Yerde Var m'ola: Yunus Emre Gurbet Üzerine](https://sufiphilosophy.org/tr/siirler/acep-su-yerde-var-mola): Yunus Emre'nin Anadolu gurbet ilâhîsi. 'Garîb başladı İslâm' hadisi ile doğrudan bağ; mevtânın hakkı ve âşığın ezelî yurda hasreti.
- [Bir Kez Gönül Yıktın İse: Yunus Emre Kalbin Kudsiyeti Üzerine](https://sufiphilosophy.org/tr/siirler/bir-kez-gonul-yiktin-ise): Yunus Emre'nin sade Türkçe ilahisi. Gönül yıkanın kıldığı namaz namaz değildir; yetmiş iki millet o eli yıkayamaz.
- [Aşkın Aldı Benden Beni: Yunus Emre'nin Teslimiyet Şarkısı](https://sufiphilosophy.org/tr/siirler/askin-aldi-benden-beni): Yunus Emre'nin fenâ ve ilahi aşk üzerine ikonik şiiri: özlem ateşi benliği nasıl boşaltır ve geriye yalnızca Sevgili'yi bırakır.
- [Dinle Ney'den: Mesnevi'nin Açılışı](https://sufiphilosophy.org/tr/siirler/dinle-neyden): Mevlânâ'nın Mesnevî'si on sekiz beyitlik Neynâme ile başlar. Beyitlerin sade Türkçesi, ney sembolü, ayrılık ve özlem.
- [Enel-Hak: Hallac-ı Mansur ve İslam'ı Sarsan Söz](https://sufiphilosophy.org/tr/siirler/enel-hak): Hallac-ı Mansur'un 'Enel-Hak' sözü 922'de idamına yol açtı. Gerçekte ne demek istedi ve Sufiler neden bin yıl sonra hala tartışıyor?
- [Gel, Gel, Ne Olursan Ol Yine Gel: Mesnevî ile Bağlantısı](https://sufiphilosophy.org/tr/siirler/gel-gel-ne-olursan-ol): Mevlânâ'yla birlikte anılan "Gel, gel, ne olursan ol yine gel" dörtlüğü kime seslenir, ümitsizlik dergâhı ne demektir ve "gel" neden "dön"dür?
- [Kalbim Her Sureti Kabul Etti](https://sufiphilosophy.org/tr/siirler/kalbim-her-sureti-aldi): İbn Arabi'nin Tercümân'ul-Eşvâk'tan ünlü şiiri: kalbin tüm ilahi tecellileri alabilme kapasitesi üzerine, yanlış okumaları düzelten ilmi bir inceleme.
- [Pervâne ve Şem: Attar'ın Fenâ Üzerine Öğretisi](https://sufiphilosophy.org/tr/siirler/pervane-ve-sem): Attar'ın Mantıku't-Tayr'ından mum alevine çekilen pervâne alegorisi: yalnızca yanan pervâne ateşin ne olduğunu bilir ve bu.
- [Taş Olarak Öldüm: Mevlana'nın Ruhani Tekamül Şiiri](https://sufiphilosophy.org/tr/siirler/tas-olarak-oldum): Mevlana'nın ruhun madenden bitkiye, hayvandan insana yükselişini anlatan ünlü şiiri. Sufi felsefesinde manevi tekamülün tahlili.

## Optional

- [Nereden Başlamalı](https://sufiphilosophy.org/tr/where-to-start): curated reading paths
- [Sözlük](https://sufiphilosophy.org/tr/glossary): classical Sufi terms defined
- [Hakkında](https://sufiphilosophy.org/tr/about): editorial stance and author
- [RSS](https://sufiphilosophy.org/tr/rss.xml)
- [Full texts](https://sufiphilosophy.org/tr/llms-full.txt): every article of this language in one file
- [English](https://sufiphilosophy.org/llms.txt)
- [Deutsch](https://sufiphilosophy.org/de/llms.txt)
- [Français](https://sufiphilosophy.org/fr/llms.txt)
- [Español](https://sufiphilosophy.org/es/llms.txt)
- [Indonesia](https://sufiphilosophy.org/id/llms.txt)
- [Русский](https://sufiphilosophy.org/ru/llms.txt)
- [Português](https://sufiphilosophy.org/pt/llms.txt)